Güvenli alışveriş

1. 1

   Görmeden para gönderme

   Kapora, ön ödeme, “kargo ücreti” ya da “rezervasyon bedeli” adı ne olursa olsun, bisikleti görüp denemeden para gönderme.

2. 2

   Yüz yüze, gün içinde, kalabalık bir yerde buluş

   Bir bisiklet dükkânının önü, alışveriş merkezinin otoparkı ya da işlek bir meydan iyi seçimdir. Yanında biri olsun.

3. 3

   Seri numarasına bak, faturayı iste

   Kadrodaki seri numarası faturadakiyle aynı olmalı. Faturası yoksa satıcıdan bisikletin nereden alındığını anlatmasını iste.

Aşağıdakilerden biri bile varsa dur ve yeniden düşün. İkisi birden varsa alışverişi yapma.

• Fiyat piyasanın çok altında; benzer ilanlara göre yarı fiyatına “acil satılık”.
• Satıcı acele ettiriyor: “Başka alıcı var, hemen kapora gönderirsen ayırırım.”
• Bisikleti göstermek istemiyor; yalnızca kargoyla göndermekte ısrar ediyor.
• Konuşmayı site dışına, başka bir mesajlaşma uygulamasına taşımak istiyor.
• Senden kart bilgisi, internet bankacılığı şifresi ya da telefonuna gelen bir kod istiyor.
• Ödeme için “güvenli ödeme bağlantısı” gönderiyor. Plotoni ödeme bağlantısı göndermez.
• Fotoğraflar katalog görseli ya da başka ilanlardan alınmış; yeni bir fotoğraf istediğinde bahane buluyor.

İkinci el alışverişte en sık karşılaşılan dolandırıcılık, ürünü “ayırtmak” için istenen kaporadır. Para gönderildikten sonra satıcıya bir daha ulaşılamaz.

• Bisikleti başka şehirden alıyorsan, o şehirdeki bir tanıdığından ya da bir bisiklet dükkânından bisikleti görmesini iste.
• Satıcı gerçekten başka alıcıya satacaksa, bu senin için kayıp değil; kaporayla kaybedeceğin para kayıptır.
• Ödemeyi teslim anında, bisikleti denedikten sonra yap. Banka havalesiyse paranın karşıya geçtiğini birlikte gör.

Buluşmadan önce ilanın ekran görüntüsünü al ve satıcıyla konuştuklarını site içinden yaz; anlaşmazlıkta kaydın olur.

Denerken nelere bakmalı

• Kadro ve çatal: çatlak, ezik, boya altında kabarma. Karbon kadroda darbe izi özellikle önemli.
• Tekerler: jantta yalpa, kırık ya da gevşek tel, fren yüzeyinde aşınma.
• Aktarma: bütün vitesler takılmadan geçiyor mu; zincir ve dişliler ne kadar aşınmış?
• Frenler: kol boşluğu, balata kalınlığı; hidrolik frende kaçak.
• Rulmanlar: orta göbek, gidon ve tekerlerde boşluk ya da hışırtı.
• Beden: kısa bir test sürüşü yap; kadro sana uyuyor mu?

Çalıntı bir bisikleti iyi niyetle satın alsan bile sahibine iade etmek zorunda kalabilirsin. Birkaç dakikalık kontrol bunu önler.

• Seri numarası çoğu bisiklette orta göbeğin altındadır; bazı markalarda sele borusunda ya da arka maşada. Kazınmış, üstü boyanmış ya da okunmuyorsa alma.
• Faturadaki seri numarası ve satıcının adı eşleşmeli. Fatura başkasının adınaysa nedenini sor.
• Seri numarasını markanın yetkili satıcısına sorarak kaydı doğrulatabilirsin.
• Çalıntı olduğundan şüphelenirsen alışverişi yapma, en yakın kolluk birimine bildir ve ilanı bize ilet.

Yüz yüze teslimi öneriyoruz. Başka yolu yoksa, bisikleti senin yerine görecek birini bul ve ödemeyi ancak o onayladıktan sonra yap. Kargo firmalarının “ödemeli gönderi” seçenekleri koliyi açmadan ödeme yapmanı ister; bu, içindekini görmeni sağlamaz.

• Ödemeyi teslimden önce ya da teslim anında al; “parayı gönderdim” mesajına ya da dekont görüntüsüne güvenme, hesabına bak.
• Kimlik fotoğrafı, adres ya da banka bilgilerini mesajla paylaşma.
• Telefon numaran ilanda görünmez; konuşmayı site içinde sürdür.
• Bisikletin kusurlarını ilanda açıkça yaz; teslimde sürpriz olmasın.

Kurallara uymayan ya da dolandırıcılık şüphesi taşıyan bir ilan gördüysen iletişim formundan ilanın bağlantısıyla bize yaz. Bildirimi yapanın adı satıcıya söylenmez.

Para kaybettiysen vakit kaybetmeden bankanı ara ve en yakın kolluk birimine başvur; konuşmaların ekran görüntülerini sakla.